تبلیغات
سوالات امتحانی - آموزش شیمی
درس درس تا قیامت

آموزش شیمی

جمعه 21 آبان 1389 06:26 ب.ظ

نویسنده : حامد آذری

تغییر و انواع آن:
می دانید كه ذوب شدن یخ یعنی تبدیل یخ جامد به آب مایع نمونه ای از تغییر در حالت ماده است این تغییر، از آب در حالت جامد (یخ) آغاز به آب در حالت مایع پایان می یابد.
تصویر زیر، شیوه ی قرارگرفتن مولكول های آب در دو حالت جامد و مایع چه تفاوت هایی با هم دارند؟

درك وقوع یك تغییر همیشه به این سادگی نیست ممكن است با تغییرویژگی های دیگری از ماده همراه باشد. به این ویژگی ها خواص ماده گفته می شود.
خواص ماده بر دو نوعند. خواص فیزیكی و خواص شیمیایی.


  خواص فیزیكی و تغییر فیزیكی:

هنگامی كه یك ورق كاغذ پاره می شود تنها ابعاد آن (یكی از خواص فیزیكی آن ورقه ی كاغذی) تغییر می كند. در این هنگام می گوئیم كه ورقه ی كاغذ تغییر فیزیكی كرده است. در این تغییر،جنس ورقه تغییری نمی كند. یعنی كاغذ به ماده ی دیگری تبدیل نمی شود.
فكر كنید :
در این متن به چند خاصیت فیزیكی گوگرد مشاهده شده است،‌با كشیدن خط زیر هر خاصیت آن ها را مشخص كنید:
«گوگرد جامد شكننده زردرنگی است كه در دمای 119ºCذوب می شود و در دمای 445ºC به جوش می آید. این نافلز جریان برق را از خود عبور نمی دهد وارد آب حل نمی شود» .
فكر كنید :
آیا می توان تغییر فیزیكی را به تغییر در شیوه ی قرارگرفتن ذره های سازنده یك ماده در كنار هم نسبت دارد؟

چون در تغییر فیزیكی خود ذرات هیچ تغیری نمی كند، بلكه جنبش و سرعت آن ها نسبت به همدیگر تغییر می كند.
 


  خواص شیمیایی و تغییر شیمیایی:

اگر با پاره شدن ورقه ی كاغذ جنس آن تغییر نمی كند ولی با سوزاندن آن، كاغذ به ماده ی تازه ای تبدیل می شود كه دیگر كاغذ خواص اولیه را ندارد. در این حالت كاغذ دچار یك تغییر شیمیایی شده است. تغییری كه طی آن از یك یا چند ماده، ماده یا مواد شیمیایی تازه ای بوجود می آید.

خواص شیمیایی یك ماده به مجموعه خواص گفته می شود كه تمایل یا عدم تمایل آن ماده برای شركت در تغییر شیمیایی بیان می كند. .
فكر كنید :
درهر مورد با بیان علت ،‌تغییرهای شرح داده شده را در دو دسته ی فیزیكی و شیمیایی قرار دهید.

تغییر نوع دلیل
ماست پس از مدتی ماندن در هوای گرم ترش می شود
بر اثر مصرف بیش از اندازه ی قند دندان ها سیاه می شوند
كشیدن سمباده روی یك ظرف نقره ای تیره به آن جلا می بخشد
گوشت سرخ بر اثر پخته شدن به رنگ قهوه ای در می آید
سطح تیرآهن پس از مدتی رنگ سرخ مایل به قهوه ای پیدا می كند
شیمیایی
شیمیایی
فیزیكی
شیمیایی
شیمیایی
تغییرذرات
تغییر ذرات
تغییرنكردن ذرات
تغییرذرات
تغییرذرات و زنگ زدن


  فكر كنید :
1 – كدامیك از واژه های زیر برای بیان تغییر فیزیكی و كدامیك برای معرفی تغییر شیمیایی بكار می روند.

خردكردن ، ساییدن ، ذوب شدن ، تبخیر شدن ، آسیاب كردن----> تغییر فیزیكی
فاسد شدن ، زنگ زدن، سوزاندن ----> تغییر شیمیایی
 


  2- برای شمع سه خاصیت فیزیكی و یك خاصیت شیمیایی مثال بزنید.

خاصیت شیمیایی :‌به آسانی می سوزد خاصیت فیزیكی: جامد است – براثر گرما ذوب می شود – رنگ آن معمولاً سفید مایل به زرد است.  


  3- آیا می توانید تغییر شیمیایی را به تغییر در ساختار ذره های سازنده ی ماده نسبت داد ؟ با توجه به شكل زیر پا سخ خود را توضیح دهید

بله،‌چون مولكول های سه اتمی گاز NO2 قهوه ای رنگ وقتی سرد می شود به مولكول های چهار اتمی N2O4 بی رنگ است تبدیل می شود پس چون ساختار مولكولی عوض شده تغییر شیمیایی است.  


  نشانه های تغییر شیمیایی:

می دانید كه تغییر به دو صورت فیزیكی و شیمیایی به وقوع می پیوندد. اما چگونه می توان این دو نوع تغییر را از یكدیگر متمایز كرد؟
با اجرای یك آزمون ساده و به كمك نشانه های شیمیایی می توان برخی مواد را شناسایی كرد، برای نمونه با برخی آزمایشها می توان (آزمایش ص 7 كتاب) به وجود مس، نشاسته و كربن و دی اكسید پی برد. به این آزمایش های ساده آزمون شیمیایی می گویند.


  فكر كنید :
معلوم كنید كه در هر مورد تغییر توضیح داده شده فیزیكی یا شیمیایی است؟ آیا با اطلاعات داده شده می توان به این پرسش پاسخ داد؟ چرا؟

1- یك مایع بی رنگ بر اثر گرم شدن به مرور ناپدید می شود.
فیزیكی : چون تبخیر شده است
2 – یك مایع سرد می شود و جامدی در ظرف ته نشین می شود.
فیزیكی :‌چون وقتی سرد می شود مقداری از مواد محلول آن رسوب می كند
3 – یك ماده ی جامد آبی رنگ در آب حل می شود و آب را به رنگ آبی درمی آورد.
فیزیكی : چون ماده در آب حل شده است.
4 – یك ماده جامد آبی رنگ می شود و بوی تندی به مشام می رسد.
اطلاعات كامل نیست. زیرا ممكن است این مایع وقتی به بخار تبدیل می شود بوی تند و تیز باشد یا ممكن است این مایع بر اثر گرما با یك ماده دیگر واكنش شیمیایی انجام داده باشد و بوی تند و تیز ایجاد كند.
 


  اجزای یك تغییر شیمیایی:

در هر تغییر شیمیایی ماده یا مواد تازه ای بوجود می آید. به این ماده یا مواد جدید فرآورده های تغییر شیمیایی می گویند . هنگامی كه مقداری گوگرد و آهن با یكدیگر واكنش نشان می دهند آهن سولفید بدست می آید. آهن سولفید فرآورده این تغییر شیمیایی است. موادی كه آغاز كننده تغییر شیمیایی هستند. واكنش دهنده ها یا واكنش گرها گفته می شوند. در مثال یاد شده آهن گوگرد واكنش دهنده هستند.

با كمك یك معادله نوشتاری می توان رابطه ی میان واكنش دهنده ها و فرآورده ها در یك تغییر شیمیایی را نشان داد. برای نمونه به معادله ی نوشتاری واكنش میان آهن و گوگرد توجه كنید:
آهن+ گوگرد(واكنش دهنده ها)----> آهن سولفید(فرآورده)
 




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -